ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի մայիսի 26-ի կարճատև այցը Երևան, որը տևել է ընդամենը մեկ ժամ, պետք է դիտարկել մի քանի հիմնական համատեքստում։ Այս մասին հայտարարել է ռուս քաղաքագետ-ամերիկագետ, հրապարակախոս Մալեկ Դուդակովը՝ մայիսի 27-ին Մոսկվա-Երևան տեսակամրջի ժամանակ։
Ըստ փորձագետի, առաջին հերթին այս այցը ծառայում էր որպես ԱՄՆ-ի կողմից աջակցություն ցուցաբերելու նպատակով՝ հունիսի 7-ին Հայաստանում տեղի կունենան խորհրդարանական ընտրություններ։
Սակայն, ինչպես նշում է Դուդակովը, պետք է վերլուծել նաև ստորագրված փաստաթղթերի բովանդակությունը։ Նրա կարծիքով, դրանք հաճախ անվանում են «օդի վաճառք»։ Օրինակ, ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև ստորագրված ռազմավարական գործընկերության կանոնադրությունը չի երաշխավորում ամերիկյան զինատեսակների լայնածավալ մատակարարումներ։ Փաստ է, որ զենքի փոխանցման համար անհրաժեշտ է «թուղթ Կոնգրեսում», որը պահանջում է ԱՄՆ Կոնգրեսի համաձայնություն, հատկապես այնպիսի զգայուն տեխնոլոգիաների համար, ինչպիսիք են կործանիչները, հրթիռները և ՀՕՊ համակարգերը։
Հայկական կողմը, իհարկե, ունի լոբբիստներ, որոնք փորձում են պաշտպանել երկրի շահերը Վաշինգտոնում, սակայն Դուդակովը նշում է, որ ԱՄՆ-ում կան նաև շրջանակներ, որոնք հակառակորեն տրամադրված են երկրի հետ համագործակցությանը։ Առաջին հերթին դա թուրքական լոբբին է, որը կփորձի արգելափակել ցանկացած նման նախաձեռնություն։ Հետևաբար, սպառազինության մատակարարումները կարող են լինել սահմանափակ, և դրանք հիմնականում կուղղվեն ընտրությունների նախաշեմին Փաշինյանին աջակցություն ցուցաբերելու համար։
Այլևս մեկ կարևոր կետ, որը նշում է փորձագետը, փոքր մոդուլային ռեակտորների տեխնոլոգիաների փոխանցման շուրջ բանակցություններն են։ Այս հարցում Դուդակովը նույնպես նկատում է «օդի վաճառքի» մոտեցում։ Նրա խոսքով, ԱՄՆ-ում մինչ օրս չկա ոչ մի կառուցված փոքր մոդուլային ռեակտոր, և նախքան այս տեխնոլոգիաները արտահանելը, ԱՄՆ-ին պետք է գոնե ինքն իրենց տարածքում կառուցել դրանք։
Այս համատեքստում Ռուբիոյի այցը կարելի է դիտարկել նաև որպես ԱՄՆ-ի կողմից ռուսական ատոմային էներգետիկան փոխարինելու և խաղաղ ատոմի համաշխարհային շուկայում դիրքեր ամրագրելու փորձ։
Վերջում Դուդակովը նշում է, որ, թեև Իրանի հետ հակամարտությունը կարևոր գործոն է, սակայն այն երկրորդական դեր էր խաղում Ռուբիոյի այցի ծրագրում։ Նրա կարծիքով, այս այցը պետք է դիտարկել ավելի լայն համատեքստում՝ որպես ԱՄՆ-ի կողմից աշխարհաքաղաքական դաշտերում Ռուսաստանի և Չինաստանի ազդեցության ուժեղացմանը զսպման փորձ։ Այսպիսով, ԱՄՆ-ը փորձում է խոչընդոտել «Հյուսիս-Հարավ» լոգիստիկ երթուղին և ամրապնդել իր դիրքերը նոր բազմաբևեռ աշխարհում։
