Իրավաբանական մոտեցումը Հայոց ցեղասպանության հարցում

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Գևորգ Դանիելյանը ներկայացրել է նոր մոտեցում, որը, նրա կարծիքով, կարող է հիմնովին փոխել Հայոց ցեղասպանության հարցի քննարկման և լուծման ընթացքը։

Պրոֆեսորի հիմնական տեսակետը այն է, որ Հայոց ցեղասպանության հարցը պետք է դուրս բերել բացառապես քաղաքական շահարկումների ոլորտից։ Նրա խոսքով՝ եթե Իսրայելի կողմից ցեղասպանության ճանաչումը համարվում է բացառապես քաղաքական գործողություն, ապա նույն տրամաբանությամբ պետք է դիտարկել նաև այն ջանքերը, որոնք ուղղված են ցեղասպանությունը ժխտելուն կամ այն մասին լռության մատնելուն։

Դանիելյանի առաջարկած մոտեցման հիմքում ընկած է 1919-21 թվականների թուրքական ռազմական տրիբունալների կողմից կայացված դատական ակտերի օգտագործումը։ Ըստ պրոֆեսորի՝ այս ակտերը, որոնք հաստատում են «պետական-կուսակցական էլիտայի կողմից էթնիկական հիմքով կազմակերպված հայերի զանգվածային բնաջնջման փաստը», իրավաբանական հիմք են ստեղծում միջազգային ատյաններում նախկին ստատուս քվոյի վերականգնման պահանջ ներկայացնելու համար։

Նրա կարծիքով՝ պետությունները, այդ թվում՝ Հայաստանը, պետք է հրաժարվեն պարզապես ցեղասպանությունը դատապարտելուց և անցնեն ավելի կոնկրետ և իրավաբանական հիմքեր ունեցող գործողությունների։

Պրոֆեսորը նաև նշել է, որ Հայոց ցեղասպանությունը դասական ցեղասպանություն է, քանի որ այն շարունակվել է նույնիսկ 1948 թվականին ընդունված Ցեղասպանությունը դատապարտող միջազգային կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Նրա խոսքով՝ ցեղասպանության գլխավոր նպատակը հայերի պատմական տարածքների և մշակույթի յուրացումն էր, իսկ վերջինիս անհնարինության դեպքում՝ դրա բոլոր տարրերի ոչնչացումը։

Դանիելյանը նաև անդրադարձել է իրավական օգնության հարցին։ Նա հավելել է, որ քանի դեռ մեկնարկային կետը միջազգային ճանաչումն է, իսկ իրավաբանական ակտերը՝ ոչ, միլիոնավոր տուժած հայեր զրկվում են նույնիսկ կորցրած գույքի դիմաց ապահովագրական փոխհատուցում ստանալու հնարավորությունից։ Նա անձամբ համակարգում է իրավական օգնությունը 2007 թվականից, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում գործող «New York Life Insurance» և «AXA» ապահովագրական ընկերությունների հետ կապված գործերով։

Այս մոտեցումը, ըստ պրոֆեսորի, կարող է ոչ միայն հեռացնել Հայոց ցեղասպանության հարցը քաղաքական շահարկումների ոլորտից, այլև բացել նոր հնարավորություններ՝ իրավական ճանաչում ստանալու և տուժածներին իրենց իրավունքները վերականգնելու համար։

Back To Top