2026 թվականի հունիսի 7-ին Հայաստանում նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները կախված կլինեն երկրի քաղաքացիների ընտրությունից՝ գնալ ընտրությունների, թե՝ չգնալ, քվեարկել ինչ-որ քաղաքական ուժի օգտին, թե, պարզապես, փչացնել քվեաթերթիկը։ Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է քաղաքական տեխնոլոգիաների փորձագետ Նինա Մարգարյանը՝ պարզաբանելով, թե ինչպես է դա աշխատում՝ հիպոթետիկ թվերի օրինակով։
Փորձագետը նշում է, որ ընտրությունների արդյունքը հիմնականում որոշվում է ընտրողների ակտիվության և նրանց քվեաթերթիկների վրա դրված կնիքի կամ դրա բացակայության կողմից։
Նա ներկայացնում է երկու հիմնական սցենար՝ օգտագործելով «X երկրի» 100 հազար ընտրողի և 5 քաղաքական ուժի հիպոթետիկ օրինակը։
Սցենար 1. Ընտրողների ակտիվության ցածր մակարդակ
Եթե ընտրողների ակտիվությունը ցածր է, և ընտրություններին մասնակցում է ընտրելու իրավունք ունեցողների ընդամենը 45%-ը (45 հազար մարդ), ապա գործող իշխանությունների կողմից աջակցվող կուսակցությանը, որի կայուն էլեկտորատը կազմում է 15 հազար մարդ, կստանա ձայների 33.3%-ը։ Սակայն, եթե ընտրողների ակտիվությունը բարձրանա մինչև 60 հազար մարդ, ապա այդ 15 հազար ձայնը կկազմի ընդամենը 25%-ը։
Սցենար 2. Ընտրողների ակտիվություն և անվավեր քվեաթերթիկներ
Եթե ընտրողների ակտիվությունը բարձր է, և ընտրություններին մասնակցում է ընտրելու իրավունք ունեցողների 55%-ը (55 հազար մարդ), ապա անվավեր քվեաթերթիկների թիվը կարող է կազմել 10 հազար՝ կազմելով ընտրողների մասնակցության 18.2%-ը։ Այս դեպքում, իշխող ուժը կարող է ստանալ 27.3%-ը, իսկ ընդդիմադիր կուսակցությունները՝ 23.6%, 16.4%, 9% և 5.5%։
Նինա Մարգարյանը նշում է, որ այս դեպքում անվավեր քվեաթերթիկների թիվը (18.2%) փոշիացվում է, թեև այն կարող էր բաշխվել ընդդիմադիր ուժերի միջև, ինչը կնվազեցներ իշխող ուժի ստացած տոկոսային հարաբերությունը։
Փորձագետը եզրահանում է, որ դաշինքների կամ երկրորդ փուլի անցնելու հնարավորությունը տվյալ հաշվարկներում էական դեր չունեն, իսկ ամենակարևորը սկզբունքն է՝ ընտրողների ակտիվությունը և նրանց կողմից կայացված որոշումը։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության տվյալներով՝ 2026 թվականի հունիսի 7-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում ընտրելու իրավունք ունի 2 մլն 489 հազար 31 քաղաքացի։
