ՀՀ նախկին արտգործնախարար, դիվանագետների համահայկական խորհրդի հիմնադիր անդամ Արա Այվազյանը Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) կողմից «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը խորհրդարանից դուրս մղելու որոշման կապակցությամբ հրապարակել է խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների վերլուծություն, որը հիմնականում կենտրոնացած է ոչ թե մեկ քաղաքական ուժի ճակատագրի վրա, այլ ավելի լայն և ռիսկային հետևանքների վրա։
Իմ համոզմամբ, ԿԸՀ-ի այս պատմական խայտառակ որոշումը ոչ միայն «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը զրկում է Ազգային ժողովում իր վաստակած տեղից, այլև ստեղծում է նախադեպ, որը վտանգում է ամբողջ քաղաքական համակարգի լեգիտիմությունը։
Հարցը շատ ավելի կարևոր է, քան պարզապես մեկ կուսակցության մանդատները։ Այս իրադարձությունը ցույց է տալիս, որ այսօրվա Հայաստանում քաղաքացիների կամքի արտահայտությունը՝ ընտրությունների ավարտից հետո, կարող է վերանայվել վարչական որոշմամբ։ Եթե քաղաքացին կասկածի տակ է դնում, որ իր ձայնը վերջնական ազդեցություն ունի արդյունքի վրա, ապա վտանգվում է ամբողջ քաղաքական համակարգի հանդեպ վստահության հիմքը։
Սակայն խնդիրը միայն դրանում չէ։ Փաստացի խորհրդարանից դուրս է մղվում ոչ միայն մեկ կուսակցություն, այլև քաղաքական այլընտրանքը՝ արտաքին քաղաքականության, անվտանգության և հայկական պետականության ապագայի հարցերում։
Այս իրադարձությունը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես Ռուսաստան-Արևմուտք կամ իշխանությունների և ընդդիմության միջև կեղծ հակադրություն, այլ որպես հարցի էությունը հասկանալու և դրան պատասխանելու հնարավորության բացակայության։ «Բարգավաճ Հայաստանը» միշտ հանդես է եկել թե՛ Ռուսաստանի, թե՛ Արևմուտքի հետ հարաբերությունների խորացման և փոխշահավետ համագործակցության օգտին։
Իրական ընտրությունը, որը կատարվում էր 2026 թվականի ընտրություններում, վերաբերում էր երկրի անվտանգության և զարգացման տարբեր մոդելներին։ «Բարգավաճ Հայաստանը» հանդես էր գալիս հավասարակշռված արտաքին քաղաքականության օգտին՝ հիմնված առանցքային միջազգային դերակատարների հետ համագործակցության վրա։ Մենք ելնում էինք այն համոզմունքից, որ Հայաստանը չպետք է դառնա աշխարհաքաղաքական հակամարտության հարթակ, այլ պետք է լինի պետություն, որն ունակ է բոլոր ուղղություններով կառուցելու իրատեսական և փոխշահավետ հարաբերություններ՝ առաջնորդվելով բացառապես ազգային շահերով։
Այս մոտեցման կարևոր բաղադրիչն է նաև համաշխարհային հայկական Սփյուռքը։ Տարբեր երկրներում ապրող միլիոնավոր հայերը պետք է լինեն կամուրջ Հայաստանի և այն պետությունների միջև, որտեղ նրանք բնակվում են։
Այսպիսով, այսօրվա հարցը միայն այսօրվա ընտրությունների արդյունքները չեն։ Հարցն այլ է. ինչպիսի՞ն է լինելու Հայաստանը վաղը։ Պետություն, որտեղ տարբեր քաղաքական տեսակետներ ունեն ներկայացված լինելու և որոշումների կայացմանը մասնակցելու իրավունք, թե՞ պետություն, որտեղ քաղաքական համակարգը ավելի ու ավելի է կախված դառնում մեկ կենտրոնից ընդունվող որոշումներից։
Պատմությունը ցույց է տալիս, որ ժողովրդավարությունը չի թուլանում միայն այն պահին, երբ ձևականորեն վերանում են ընտրությունները։ Այն թուլանում է նաև այն ժամանակ, երբ պահպանվում են ժողովրդավարական արտաքին ընթացակարգերը, սակայն աստիճանաբար անհետանում են քաղաքական հավասարակշռությունը, մրցակցությունը և իշխանության իրական սահմանափակումները։
Այդ պատճառով այսօր խոսքը պարզապես մեկ կուսակցության մասին չէ։ Խոսքն այն սկզբունքների պահպանման մասին է, որոնք ապահովում են հայկական պետականության կայունությունը։ Երբ խորհրդարանից դուրս են մղում քաղաքական այլընտրանքը, ընդդիմությունը չէ, որ պարտվում է։ Պարտվում է զսպումների և հակակշիռների համակարգը։ Պարտվում է ժողովրդավարությունը։ Եվ ի վերջո՝ պարտվում է պետությունը։
Սահմանադրական դատարանն ունի արդարությունը վերականգնելու բացառիկ շանս, և պետք է գիտակցի թվարկված իրողությունները։
