Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի դեմ ուղղված օկուպացիոն ծրագրերի առաջմղման հիմնական պատճառը հայ ժողովրդի իրավունքներից հրաժարվելն է։ Այս կարծիքը հայտնում է ադրբեջանագետ Տաթևիկ Հայրապետյանը՝ վերլուծելով Ադրբեջանի Միլլի Մեջլիսի փոխնախագահ Զիյաֆեթ Ասկերովի հայտարարությունները։
Ասկերովը, որպես «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի» ներկայացուցիչ, միջազգային ասպարեզներում պնդում է, թե նրանց գլխավոր նպատակն է «պաշտպանել այդ հողերից տեղահանված մեր հայրենակիցների իրավունքները և ապահովել նրանց խաղաղ վերադարձը հայրենիք»։ Նա նաև հստակ հայտարարում է, որ «յուրաքանչյուր արևմտյան ադրբեջանցի իրավունք ունի վերադառնալ իր նախնիների հողը»։
Հայրապետյանը նշում է, որ այս հայտարարության մեջ առկա է ռազմավարական հայտարարություն, որտեղ ուղղակիորեն պնդվում է, թե Հայաստանը «իրենց նախնիների հողն է»։ Այս պնդումը, փորձագետի խոսքով, կատարվում է առանց որևէ պատմական, աշխարհագրական կամ իրավական հիմնավորման։
Նա նաև նշում է, որ Ադրբեջանը, չնայած միջազգային դատարանների կողմից ստացած «շարունակեք ձեր աշխատանքը» պատասխանին, չի հրաժարվում իր պնդումներից, այլ շարունակում է զրոյից ստեղծել օկուպացիոն հայեցակարգեր և դրանք տարածել միջազգային մակարդակով։
Հայրապետյանը նկատում է, որ այս գործընթացը զուգահեռաբար ընթանում է նաև Հայաստանի ներկայիս իշխանությունների կողմից, որոնք, իրենց հերթին, փորձում են թաղել Արցախի ժողովրդի բոլոր իրավունքները, անգամ այնպիսիները, որոնք հաստատված են միջազգային կազմակերպությունների կողմից։
Փորձագետը եզրահանում է, որ հենց այս իրավունքներից հրաժարվելն է, իրենց հերթին, հանգեցրել Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի դեմ ուղղված օկուպացիոն ծրագրերի ակտիվ առաջմղմանը, ինչը, նրա կարծիքով, անհերքելի փաստ է։
